APIKAND syropy i ciasta dla pszczół

Wstecz

Jak i kiedy karmić pszczoły, by nie ginęły?

Na rynku światowym, ale także na naszym krajowym dostępnych jest wiele gotowych pokarmów pszczelich. Zgodnie z deklaracjami producentów to najlepsze gatunkowo pokarmy pszczele, które nie ulegają krystalizacji w ramkach i gwarantują, że pszczoły na wiosnę są zdrowe i aktywne. Pytanie, kiedy karmić pszczoły i jak to robić właściwie?

Najważniejsze zabiegi w czasie sezonu pszczelarskiego

Gdybyśmy chcieli uszeregować zabiegi wykonywane w czasie sezonu pszczelarskiego według ważności, to można się pokusić o taką klasyfikację:

  • 65% działań skupionych na efektywnym zwalczaniu Varroa destruktor;
  • 25% zabiegów poświęconych przygotowaniu oraz podaniu syropu na zimę rodzinom pszczelim;
  • 10% czynności pozostałe związane z pszczelarstwem, w tym wymiana matek.

Przyczyny zachorowań u pszczół

Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez włoskich naukowców Varroa destruktor to jeden z głównych powodów upadku rodzin podczas zimowania pszczół. Żerując na czerwiu pszczół dorosłych, Varroa destruktor doprowadza organizm pszczeli do znacznego osłabienia, zmniejszając odporność na wirusy letalne, które atakują całe pasieki i doprowadzają do ich upadku.

Kolejnym ważnym czynnikiem, powodującym stres są środki ochrony roślin z grupy neonikotynoidów, które odgrywają niejako rolę katalizatora wpływającego na osłabienie pszczelego organizmu.

Dodatkowo skutkiem braku pokarmu u pszczół jest także większa liczba zachorowań. Warto mieć na uwadze fakt, że objawy braku pokarmu u pszczół mogą być widoczne nawet wtedy, kiedy ramki są wypełnione miodem. Powodem takiego stanu rzeczy może być krystalizacja pokarmu pszczelego w komórkach plastra czy stężenie uniemożliwiające rozpuszczenie go przez pszczoły.

Czym karmić pszczoły?

Aktualnie pszczelarze mają do dyspozycji różnego typu syropy przygotowane na bazie hydrolizy sacharozy albo wielostopniowej hydrolizy skrobi z ziemniaków, kukurydzy czy pszenicy. Tego typu pokarm pszczeli jest sprzedawany pod różnymi nazwami do pasiek na całym świecie, w tym Polski. Praktyka pszczelarska pokazuje jednak, że nierzadko ulega on stężeniu. Dobrym pokarmem pszczelim, ułatwiającym zimowanie pszczół jest syrop przygotowany własnoręcznie na bazie cukru buraczanego oraz wody. To zdecydowanie najlepiej poznany pokarm pszczeli wykorzystywany już od ponad 130 lat!

Sam sposób przygotowania roztworu wodnego sacharozy, czyli inaczej syropu cukrowego jest bardzo prosty. W celu przygotowania rodzin pszczelich do zimy trzeba nakarmić je syropem o średniej gęstości w proporcji 1:1.

Związek HFM w syropach pszczelich

Według tradycyjnej receptury po rozpuszczeniu cukru w wodzie wystarczy doprowadzić syrop do wrzenia i gotować przez około 5 minut. Patrząc na wyniki polskich i niemieckich badań lepiej jednak zrezygnować z gotowania syropu. A to dlatego, że w czasie gotowania powstaje bardzo groźny dla pszczół związek chemiczny znany pod nazwą hydroksymetylofurfuralu (HMF). Związek ten tworzy się w czasie obróbki termicznej cukrów prostych w środowisku kwaśnym. Wysoki poziom jego stężenia jest toksyczny dla pszczół. Do takiej sytuacji dochodzi w czasie krystalizacji syropu w komórkach plastra, kiedy część glukozy przechodzi z postaci ciekłej do stałej, a na powierzchni gromadzi się czysty HMF. Wtedy pszczoły pobierają dużą część tego związku chemicznego bezpośrednio z pokarmu. To dlatego bardzo ważne jest, by przygotowanie pszczół do zimy obejmowało sporządzenie syropu we właściwy sposób.

Jak przygotować syrop dla pszczół?

Wprawdzie związek HFM występuje w wielu artykułach spożywczych (nawet w miodzie), ale jego stężenie jest niewielkie – w świeżym miodzie jest go nie więcej niż 20 mg/kg. Stąd można wywnioskować, że najlepszym sposobem na sporządzenie syropu jest przygotowanie czystej wody (najlepiej bez chloru) o temperaturze 50-60°C, a następnie rozpuszczenie w niej cukru spożywczego. Po ostudzeniu przygotowany syrop można podawać pszczołom bez ryzyka, że w pokarmie pszczelim znajdzie się większa ilość HFM.

Ważne znaczenie na etapie przygotowania pszczół do zimowli odgrywa ilość cukru wykorzystana do karmienia podopiecznych. Najlepszym wyborem będzie cukier pochodzący bezpośrednio z cukrowni, a to dlatego, że cukier spożywczy dostępny w handlu nie jest przewidziany do karmienia zwierząt. Cukrownie stosują sprawdzone metody pozyskiwania i wybielania cukru. Prawdopodobnie nie wykorzystują w czasie produkcji szkodliwego dla pszczół związku chemicznego (soli kuchennej). Już dawka 0,125% chlorku sodu powoduje dyzenterię i dużą śmiertelność u pszczół, a zapasy zimowe skażone w ilości 0,35-1,16% są powodem skrócenia życia pszczół o co najmniej 1/3. Dlatego tak ważne jest sprawdzenie, by w czasie zimowania pszczół podawany pokarm nie zawierał niebezpiecznych związków chemicznych.

Kiedy karmić pszczoły?

W świetle najnowszych doniesień naukowych okazuje się, że wrzesień czy październik w pasiece to zbyt późny okres na karmienie, gdyż pokarm podany pszczołom w tym czasie jest przez nie spożyty dopiero po upływie 10 do 14 dni. Tyle wynosi pod warunkiem, że średnia dobowa temperatura nie spadnie poniżej 10°C. Przy niższych temperaturach czas, kiedy pokarm jest zabezpieczony przez pszczoły, jeszcze się wydłuża. Z tego powodu koniec sierpnia to najlepszy czas na dostarczenie odpowiedniej ilości pokarmu do ula.

Zimowanie pszczół – ile pokarmu potrzeba?

Bezpieczny zapas pokarmu pszczelego w rodzinie wynosi 5-7 kg, a nie jak donoszą wcześniejsze opracowania 3-5 kg. Gdy zapas pokarmu spadnie poniżej 5 kg, w rodzinie pszczelej może dojść do szeregu negatywnych zjawisk. Objawem braku pokarmu u pszczół może być zaprzestanie karmienia czerwiu przez robotnice, a nawet w ogóle zaprzestanie zajmowania się nim.

Pszczoły potrafią oszacować zapasy pokarmu w ulu. W zależności od ich wielkości kierują rozwojem całej rodziny pszczelej. Zasada jest więc prosta: jeśli wiemy, kiedy zakarmiać pszczoły na zimę, zimowanie pszczół będzie lepsze.

Dawkowanie pokarmu dla pszczół

Nie jest konieczne podkarmianie pobudzające małymi dawkami syropu, gdyż nie stwierdzono różnic w częstotliwości i ilości czerwienia przez matkę w zależności o dlatego, czy następuje karmienie małymi, czy średnimi dawkami pokarmu. Rodziny pszczele dobrze jest nakarmiać dawkami po około 3 litry podczas jednego karmienia z taką częstotliwością, aby rodnia została zalana syropem. Takie działanie pozwala nie dopuścić do czerwienia matki po 20 sierpnia. A to dlatego, że najwartościowsze pszczoły do hodowli to te, które rozwiną się między 15 sierpnia a 10 września.

Taka procedura jest powtarzana sześciokrotnie, czyli podawane jest 18 kg/ul. Pierwszej dawki można nie wliczać do ogółu zapasów, by nie ograniczać matki w czerwieniu. Dzięki temu późnym latem rodziny są bardzo silne (średnio silne są łączone ze sobą).

Pierwsza dawka pokarmu jest prawie w całości zjadana przez pszczoły i nie trafia do plastrów na zimę. Następne cykle są liczone do zapasów zimowych, a po ostatniej dawce warto skontrolować stan zapasów. Cały proces zakarmienia pszczół na zimę można skończyć w ostatni dzień sierpnia. Wrzesień czy październik w pasiece to zbyt późny czas na te czynności.

Jest to podyktowane dwoma względami. Po pierwsze do przerobu są wykorzystane pszczoły letnie, które nie przeżyją okresu zimowego, a po drugie syrop jest odpowiednio przerobiony i zabezpieczony przed warunkami środowiska zewnętrznego.

Przygotowanie rodzin pszczelich do zimy, a późne pożytki

Pozostaje pytanie, jak poradzić sobie w pasiece wykorzystującej pożytki późne jak nawłoć czy wrzos? Rozwiązania są co najmniej dwa. Pierwsze to podział pasieki na połowę, gdy jedna połowa zostaje w miejscu stacjonowania i przerabia oraz przygotowuje zapasy syropu na zimę dla całej pasieki.

Po powrocie z wrzosu część ramek z powstałymi zapasami jest przekładana do uli z wrzosowiska. W efekcie zapasy we wszystkich rodzinach zostają uzupełnione. Drugie rozwiązanie to połączenie rodzin, które nie pracują na wrzosie z tymi, które zbierały miód z wrzosu. Dzięki takiemu rozwiązaniu przygotowanie rodzin pszczelich do zimy jest odpowiednie. Pszczoły są bardzo silnie nakarmione i mimo pracy na wrzosowisku wiosną przyniosą miód towarowy ze wczesnych pożytków. Niewłaściwym wyjściem jest późne dokarmianie rodzin po zbiorze miodu wrzosowego. Gdy jednak jest to konieczne – dobry, gotowy pokarm jest nieoceniony. Wtedy można, a raczej należy podać go w jednej dużej dawce, aby pszczoły zdążyły go przenieść i ułożyć w plastrach, zanim przyjdzie mroźna aura.

Twoje pszczoły są naszą pasją
Logo firmy Lyson

O nas

Przedsiębiorstwo pszczelarskie „ŁYSOŃ” to lider produkcji sprzętu pszczelarskiego w Polsce i czołowy producent w branży na rynku europejskim. Głównym obszarem specjalizacji jest produkcja uli styropianowych w sześciu systemach Wielkopolski, Ostrowskiej, Langstroth, Dadant, Apipol, Warszawski. Dodatkowo zajmujemy się sprzedażą matek z Linii Krainka Victoria oraz pakietów pszczelich z własnego programu hodowlanego. W naszym sklepie można nabyć wszelki niezbędny sprzęt do prowadzenia pasieki: miodarki, urządzenia do kremowana, odsklepiania, dozowania miodu czy węzę z wosku pszczelego. W ofercie znajdują się również wysokiej jakości syrop i ciasto pszczele, które idealnie nadają do karmienia rodzin, gdy w ulu brakuje pożywienia. Potwierdzeniem wysokiej jakości naszych produktów są nagrody i wyróżnienia otrzymywane w konkursach i plebiscytach.

DYSTRYBUTOR

Przedsiębiorstwo Pszczelarskie Tomasz Łysoń Sp. z o.o. Sp. Komandytowa

Klecza Dolna 148, 34-124 Klecza Górna

tel. +48 33 875 99 40, +48 33 875 93 24

www.lyson.com.pl, info@lyson.com.pl

Weterynaryjny nr identyfikacyjny: PL 1218048p

Sklepy firmowe

Sklep firmowy

34-124 Klecza Górna

Klecza Dolna 148

woj. małopolskie

tel./fax 33 870-64-02

sklep@lyson.com.pl

www.lyson.com.pl

Sklep firmowy

30-106 Kraków

ul. Bolesława Komorowskiego 11a

woj. małopolskie

tel. 12 633-14-79

centrumpszczelarskie@lyson.com.pl

Sklep firmowy

43-300 Bielsko-Biała

ul. Komorowicka 12

woj. śląskie

tel. 504-207-103

sklepbielsko@lyson.com.pl

Łysoń Sp. z o.o.

60-476 Poznań

ul. Jasielska 8c

woj. wielkopolskie

tel./fax 61 842-58-22

poznan@lysonspzoo.pl

www.poznan.lysonspzoo.pl

Łysoń Sp. z o.o.

05-250 Radzymin

ul. Wiejska 5

woj. mazowieckie

tel. 22 786-62-89

radzymin@lysonspzoo.pl

www.radzymin.lysonspzoo.pl